Wąchock między Kamienną a lasami. Tak układa się mapa gminy

Tu wszystko ma wyraźny układ: rzeka, lasy, droga krajowa i kolej, które splatają Wąchock z resztą regionu. Gmina nie jest wielka, ale jej położenie od razu tłumaczy, skąd bierze się jej charakter – trochę podmiejski, trochę leśny, mocno zakorzeniony w świętokrzyskim krajobrazie. Z danych gminy wynika, że to miejsce leży tam, gdzie północne obrzeże Gór Świętokrzyskich spotyka się z codziennym ruchem mieszkańców, dojeżdżających i turystów.

• Między jurajskimi skałami a zielonymi pasami dawnych puszcz
• Kolej i DK42 trzymają Wąchock blisko dużych ośrodków
• Miasto i pięć sołectw tworzą zwartą, ale zróżnicowaną całość

Między jurajskimi skałami a zielonymi pasami dawnych puszcz

Gmina Wąchock rozciąga się na jurajskich utworach geologicznych, na północnym skraju Gór Świętokrzyskich. To ważny detal, bo tłumaczy nie tylko rzeźbę terenu, ale też sam klimat miejsca: bardziej pagórkowaty, pofałdowany, z wyraźnym związkiem z otaczającą przyrodą niż z miejskim betonem.

Przez ten obszar płynie Kamienna, a fragment jej biegu wyznacza północną granicę Sieradowickiego Parku Krajobrazowego. Wokół ciągną się duże kompleksy leśne związane z dawną Puszczą Świętokrzyską i Puszczą Iłżecką. Dla mieszkańców oznacza to bliskość terenów spacerowych i rekreacyjnych, a dla gości – krajobraz, który nie kończy się na samym rynku czy zabudowie, tylko od razu przechodzi w zieleń.

Kolej i DK42 trzymają Wąchock blisko dużych ośrodków

Na mapie komunikacyjnej Wąchock nie leży na uboczu. Do Starachowic jest stąd 6 kilometrów, do Skarżyska Kamiennej 12 kilometrów, a do Radomia i Kielc około 40 kilometrów. Z kolei Kraków, Katowice, Warszawa i Lublin znajdują się mniej więcej w podobnym zasięgu, licząc około 150 kilometrów.

Przez miasto przebiega zelektryfikowana linia kolejowa Skarżysko Kamienna–Sandomierz oraz droga krajowa DK42, łącząca kilka województw: opolskie, śląskie, łódzkie i świętokrzyskie. To właśnie ten układ sprawia, że Wąchock jest czytelny komunikacyjnie. Dojazd nie opiera się wyłącznie na jednej trasie, bo z miejscowości wychodzą też drogi lokalne:

• do Radomia przez Mirzec,
• do Skarżyska Kamiennej przez Marcinków,
• do Bodzentyna przez Rataje.

Dla codziennego życia ma to znaczenie bardzo konkretne. Taki układ skraca drogę do pracy, szkoły, urzędu czy usług w większych miastach, a równocześnie zostawia gminę w zasięgu spokojniejszego, bardziej lokalnego rytmu.

Miasto i pięć sołectw tworzą zwartą, ale zróżnicowaną całość

Według danych gminy, na jej obszar składa się miasto Wąchock, które jest siedzibą samorządu, oraz pięć sołectw: Marcinków, Parszów, Rataje, Węglów i Wielka Wieś. To układ typowy dla gmin miejsko-wiejskich, gdzie centrum administracyjne łączy się z otaczającymi je miejscowościami o bardziej rozproszonym charakterze.

Cała gmina zajmuje 8182 hektary, z czego samo miasto 1601 hektarów. To 15,5 procent powierzchni powiatu starachowickiego. Nie jest więc rozległa, ale właśnie w tym tkwi jej siła organizacyjna – obszar pozostaje stosunkowo zwarty, a przy tym obejmuje zarówno miejską tkankę, jak i wiejskie części gminy. Dzięki temu Wąchock funkcjonuje jako niewielki, ale dobrze osadzony punkt na mapie północnych Świętokrzyskich.

na podstawie: Gmina Wąchock.