Czyste Powietrze zmienia zasady. Więcej czasu i wyższe dotacje

Nowy właściciel starego domu, planujący ocieplenie albo wymianę okien, może zyskać łatwiejszy dostęp do programu Czyste Powietrze. Wśród zmian są także wyższe limity dotacji i dłuższy termin na wykonanie prac finansowanych zaliczką. Mieszkańcy Starachowic powinni jednak pamiętać, że część dotychczasowych warunków nadal pozostaje bez zmian.

• Nowe wyjątki otwierają program przed częścią właścicieli domów
• Ocieplenie i wymiana okien z wyższymi limitami
• Pompy ciepła z dalszym wsparciem, inne ogrzewanie elektryczne bez dotacji
• Czyste Powietrze nadal opiera się na gminach i funduszach wojewódzkich

Nowe wyjątki otwierają program przed częścią właścicieli domów

Od 20 lipca rozszerzona zostanie lista wyjątków od zasady, zgodnie z którą właściciel lub współwłaściciel nieruchomości musi posiadać ją przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Z programu będą mogły skorzystać także osoby, które nabyły dom przez zasiedzenie.

Zmiana obejmie również właścicieli i współwłaścicieli posiadających nieruchomość od minimum roku, jeśli kupili albo otrzymali od rodziców lub dziadków co najmniej 50 proc. udziałów. To rozwiązanie może mieć znaczenie dla osób, które przejęły starszy dom wymagający ocieplenia lub wymiany stolarki.

„Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program” – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW.

Właściciel planujący inwestycję powinien więc najpierw sprawdzić nie tylko stan techniczny budynku, lecz także sposób i termin nabycia nieruchomości. W części przypadków dotychczasowa reguła trzech lat nie będzie już przeszkodą.

Ocieplenie i wymiana okien z wyższymi limitami

Maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosną o 10 proc. Podwyżka obejmie ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych, a także wymianę okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych. Przy ustalaniu nowych limitów wykorzystano między innymi dane Głównego Urzędu Statystycznego, ceny ofertowe oraz koszty zapisane w rozliczanych i bieżących wnioskach o płatność.

W najwyższym poziomie dofinansowania maksymalne kwoty wyniosą:

• do 275 zł za metr kwadratowy ocieplenia ścian,
• do 1320 zł za metr kwadratowy stolarki okiennej,
• do 2750 zł za metr kwadratowy stolarki drzwiowej.

Odpowiednio zwiększone zostaną również limity w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania. Nie oznacza to automatycznej wypłaty wskazanej kwoty – dotacja nadal będzie zależała od zasad programu, zakresu prac i poziomu wsparcia, do którego zakwalifikuje się beneficjent.

Dłużej potrwa także realizacja inwestycji objętych prefinansowaniem. Termin wykorzystania zaliczki zostanie wydłużony ze 120 do 180 dni. Zmiana obejmie również osoby, które mają umowy zawarte w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 r., ale w ich przypadku konieczna będzie zmiana umowy.

Łatwiejsze ma być rozliczenie wymiany źródła ciepła. Dokumenty dotyczące trwałego odłączenia starego urządzenia i dostosowania przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, lecz także osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Większa liczba uprawnionych specjalistów może skrócić oczekiwanie na dokumentację potrzebną do zakończenia sprawy.

Pompy ciepła z dalszym wsparciem, inne ogrzewanie elektryczne bez dotacji

Pakiet zmian pozwoli beneficjentom korzystającym z pomocy operatorów przygotowywać robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Doprecyzowane zostaną także zasady przyznawania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.

Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program nie będzie już obejmował ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Wsparcie ma koncentrować się na urządzeniach o wysokiej efektywności energetycznej i lepszych efektach ekologicznych.

Bez zmian pozostaną najważniejsze założenia reformy obowiązującej od 31 marca 2025 r. Nadal wymagane będą:

• audyt energetyczny,
• świadectwo charakterystyki energetycznej,
• udział operatorów w określonych przypadkach,
• przestrzeganie limitów kosztów kwalifikowanych,
• zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
• brak dotacji na kotły gazowe,
• dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.

Czyste Powietrze nadal opiera się na gminach i funduszach wojewódzkich

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotowuje zasady programu, dokumentację i wytyczne oraz organizuje finansowanie. Za przyjmowanie i rozpatrywanie wniosków, ich rozliczanie oraz wypłatę pieniędzy odpowiadają wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

W całym kraju działa ponad 2 tys. gminnych punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tys. gmin pełniących funkcję operatorów. Około 44 proc. nowych wniosków składanych jest przy ich udziale. Dla mieszkańców Starachowic oznacza to, że przy planowaniu inwestycji warto korzystać z pomocy gminnego punktu lub operatora, zwłaszcza gdy potrzebne jest sprawdzenie dokumentów i kolejnych etapów rozliczenia.

Od uruchomienia programu w 2018 r. zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie, a ponad 645 tys. inwestycji zakończono. Wypłacono prawie 22 mld zł, z czego więcej niż połowę w ciągu ostatnich dwóch lat.

W odsłonie programu obowiązującej od 31 marca 2025 r. przyjęto 70 tys. wniosków. Podpisano 53 tys. umów o wartości 3,3 mld zł. Obecny budżet wynosi 10 mld zł i jest finansowany ze środków Funduszu Modernizacyjnego.

Dzięki programowi wymieniono już ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, czyli tzw. kopciuchów. Jak podaje NFOŚiGW, ich użytkowanie jest główną przyczyną smogu w Polsce. Pakiet zmian ma ułatwić kolejnym właścicielom domów przeprowadzenie termomodernizacji, ale nie znosi wymagań dotyczących jakości prac, dokumentacji i efektywności urządzeń.

na podstawie: Urząd Gminy w Mircu.