Dwóch żołnierzy z Brodów walczyło na Westerplatte. Jeden spoczywa w Krynkach

Przy grobie Józefa Kutery w Krynkach pojawiły się kwiaty i znicze, a wspomnienie wróciło do historii pisanej nie tylko na kartach podręczników. Wśród obrońców Westerplatte byli mieszkańcy Brodów – ludzie związani z konkretnymi rodzinami, ulicami i miejscami. Podczas uroczystości przypomniano losy Kutery oraz Jana Gębury, który poległ w pierwszych dniach wojny. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele gminy, IPN, rodzina zmarłego i młodzież szkolna.

• Przy mogile w Krynkach przypomniano dwóch obrońców Westerplatte
• Jan Gębura poległ na Westerplatte 2 września
• Od służby w Kielcach przez niewolę po powrót do Brodów

Przy mogile w Krynkach przypomniano dwóch obrońców Westerplatte

Uroczystość odbyła się podczas obchodów rocznicy wybuchu II wojny światowej. Mieszkańcy i przedstawiciele Gminy Brody oddali hołd Józefowi Kuterze, jednemu z dwóch żołnierzy związanych z Brodami, którzy w 1939 roku bronili Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.

W spotkaniu uczestniczyli wójt Ernest Kumek, sekretarz Paweł Zięba, a także córka Józefa Kutery Henryka Klepacz, jego syn Kazimierz Kutera i synowa Anna Kutera. Kielecką delegaturę Instytutu Pamięci Narodowej reprezentowali Anna Lotko i Mateusz Mendak.

– Takie spotkania to symbol pamięci o tych, którzy walczyli za wolność Ojczyzny. Szczególnie cieszy mnie to, że w wydarzeniu bierze udział młodzież szkolna, reprezentująca placówkę oświatową z terenu naszej Gminy.

Jak podkreślił wójt, obecność uczniów ma znaczenie dla przekazywania historii kolejnym pokoleniom. W tym przypadku nie chodzi o odległą opowieść o wojnie, lecz o losy osób związanych z Brodami i okolicą. Mogiła Józefa Kutery w Krynkach pozwala połączyć pamięć o obronie Westerplatte z konkretnym miejscem znanym mieszkańcom.

Jan Gębura poległ na Westerplatte 2 września

Podczas uroczystości wspomniano również Jana Gęburę. Pochodził z obecnej ulicy Akacjowej w Brodach i zginął 2 września 1939 roku, w czasie obrony półwyspu. Jego grób znajduje się na Westerplatte, niedaleko mogiły majora Henryka Sucharskiego.

Zestawienie obu biografii pokazuje, że mieszkańcy Brodów walczyli w tym samym miejscu, ale ich wojenne losy potoczyły się inaczej. Jan Gębura poległ podczas walk, natomiast Józef Kutera przeżył kapitulację i niemiecką niewolę. Dzięki temu podczas spotkania przy jego grobie można było przypomnieć także szerszą drogę, jaką przeszedł po wrześniu 1939 roku.

Grzegorz Bernaciak, kustosz Izby Tradycji i Dziedzictwa Kulturowego w Brodach, zwrócił uwagę na bliskość tej historii:

– To właśnie tacy ludzie pokazują nam, że historia II wojny światowej nie wydarzyła się gdzieś daleko. Jej uczestnikami byli nasi sąsiedzi, mieszkańcy naszych miejscowości, ludzie, których rodziny żyły tutaj od pokoleń.

Od służby w Kielcach przez niewolę po powrót do Brodów

Józef Kutera przed wojną służył w 3. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach. W marcu 1939 roku skierowano go na Westerplatte, gdzie miał stopień starszego strzelca. W pierwszych dniach września brał udział w obronie z użyciem moździerzy. Gdy broń została zniszczona, walczył na pierwszej linii, w rejonie wartowni nr 5.

Po kapitulacji trafił do niemieckiej niewoli. Był więziony w obozie jenieckim Stablack, a później skierowano go do pracy przymusowej w Niemczech. Po wojnie wrócił do Polski, jednak nie oznaczało to końca represji. Został zatrzymany i więziony przez Urząd Bezpieczeństwa.

Później pracował jako cieśla budowlany w Zakładach Górniczo-Metalowych Zębiec. Zmarł w 1965 roku, mając 50 lat, i spoczął na cmentarzu w Krynkach. Za służbę wojenną otrzymał między innymi Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”, Odznakę Grunwaldzką oraz Srebrny Krzyż Zasługi.

Wspomnienie przy jego mogile przypomniało więc nie tylko samą obronę Westerplatte. Obejmowało także niewolę, pracę przymusową, powojenne represje i życie po powrocie do kraju. Dzięki obecności rodziny, przedstawicieli IPN i młodzieży historia Józefa Kutery została pokazana jako część dziejów konkretnych mieszkańców Brodów, a nie wyłącznie wojenny epizod sprzed lat.

na podstawie: Urząd Gminy Brody.