Jak kobiety z Krynek odzyskały dzwony i inne mało znane historie z frontu

W Izbie Tradycji i Dziedzictwa Kulturowego w Brodach spotkali się miłośnicy historii, by usłyszeć opowieści o mieszkańcach regionu w czasie I wojny światowej. Podczas prelekcji wystąpił kustosz muzeum, a sala wypełniła się po brzegi. W opowieściach pojawiły się zarówno batalie, jak i lokalne akcje mieszkańców, które zmieniły bieg wydarzeń.

• Spotkanie w Brodach i miejsce pamięci
• Opowieści z frontu i działania mieszkańców

Spotkanie w Brodach i miejsce pamięci

W pierwszym spotkaniu z cyklu Czwartki z Historią w Izbie Tradycji i Dziedzictwa Kulturowego w Brodach prowadzącym był kustosz Grzegorz Bernaciak. Wykład odbył się 30 listopada, a inicjatorem cyklu jest Ernest Kumek – Wójt Gminy Brody. Publiczność obejrzała też ekspozycję autentycznej broni z epoki, która ilustrowała omawiane ślady działań wojennych na terenie gminy.

Opowieści z frontu i działania mieszkańców

Prelegent przypomniał, że wielu mieszkańców walczyło w armiach austriackiej i rosyjskiej; jednym z najbardziej rozpoznawalnych był Tadeusz Piskor z Boru Kunowskiego, związany z Legionami Polskimi w armii austro-węgierskiej. Wykładowca wskazał miejsca okopów m.in. między Rudą a Adamowem oraz opisał powszechne grabieże prowadzone przez Austriaków.

Wśród mniej znanych epizodów znalazła się relacja o mieszkankach Krynek, które zaatakowały oddział austriacki i odzyskały dzwony zabrane z miejscowego kościoła. Opowiedziano też o brutalnych działaniach oddziałów Kozaków Dońskich; w 1915 roku przy cmentarzu w Lubieni miało dojść do rozbicia austriackiego plutonu zwiadowczego. Wiosną 1915 mieszkańcy Krynek zmuszeni byli ukrywać się w lasach, gdzie pod okazałym dębem koło Klepaczy uczestniczyli w nabożeństwach odprawianych przez księdza Antoniego Aksamitowskiego — scena ta została utrwalona na fresku w kościele w Krynkach.

Na zakończenie wykładu omówione zostały wydarzenia z 1918 roku w Wierzbniku i Broach, które doprowadziły do rozbrojenia sił austriackich i przejęcia władzy na poziomie powiatu przez miejscowe oddziały polskie.

na podstawie: Urząd Gminy Brody.