Budżet obywatelski wraca z nowym warunkiem. Projekty mają służyć wszystkim

W Starachowicach startuje kolejna odsłona budżetu obywatelskiego, ale tym razem z wyraźnie mocniejszą bramką na wejściu. Sam pomysł już nie wystarczy – zgłaszany projekt musi być ogólnodostępny i korzystać z niego mają wszyscy mieszkańcy na równych zasadach. W grze jest 600 tysięcy złotych, a o to, co powstanie, zdecyduje nie urzędowy gabinet, lecz pomysły zebrane od ludzi.

• Ogólnodostępność staje się warunkiem, którego nie da się ominąć
• Kto może zgłosić pomysł i jak wygląda pierwszy krok
• Głosowanie rozstrzygnie, które pomysły przejdą dalej

Ogólnodostępność staje się warunkiem, którego nie da się ominąć

Nowy regulamin budżetu obywatelskiego w Starachowicach został przyjęty po kwietniowej sesji Rady Miejskiej i właśnie on porządkuje zasady tej edycji. Najważniejsza zmiana dotyczy projektów, które mają być dostępne dla wszystkich, a nie tylko dla wybranej grupy użytkowników czy jednej instytucji. Władze miasta podkreślają, że zapis ma odpowiedzieć na uwagi zgłaszane przez mieszkańców podczas konsultacji.

W uzasadnieniu uchwały pojawia się wprost zapis o tym, że projekt ma dawać korzyści „na równych prawach wszystkim mieszkańcom”. To oznacza, że nie przejdą inicjatywy zamknięte z natury rzeczy, ograniczone do wąskiego grona albo takie, z których efektów korzysta wyłącznie jedna jednostka.

„Zapewnienie możliwości czerpania korzyści z efektów realizacji projektu na równych prawach wszystkim mieszkańcom” – wskazano w uzasadnieniu uchwały.

W praktyce regulamin rozpisuje to szczegółowo. Jeśli projekt dotyczy infrastruktury, efekt ma być dostępny co najmniej przez 6 godzin dziennie od poniedziałku do piątku oraz przez 10 godzin dziennie w soboty i niedziele, w przedziale 8–22. W przypadku zajęć i wydarzeń ma być zapewniony pełny dostęp dla zainteresowanych, a przy ograniczonej liczbie miejsc potrzebny będzie otwarty nabór. Zakupione wyposażenie również ma służyć mieszkańcom na równych zasadach, a nie tylko tam, gdzie akurat jest wykorzystywane na co dzień przez daną jednostkę.

Kto może zgłosić pomysł i jak wygląda pierwszy krok

Budżet obywatelski pozostaje otwarty dla starszych nastolatków i dorosłych mieszkańców miasta. Projekt może zgłosić osoba, która ukończyła 16 lat i jest zameldowana w Starachowicach. To ważne, bo właśnie na tym etapie odpadają najczęstsze wątpliwości: trzeba mieć pomysł, zebrać poparcie i zamienić go w formalny wniosek.

Procedura nie jest skomplikowana, choć wymaga dopilnowania kilku rzeczy naraz:

• opisania projektu,
• zebrania 10 podpisów osób popierających inicjatywę,
• złożenia wniosku w wyznaczonym terminie.

Urząd Miejski zachęca do samodzielnego przyglądania się najbliższemu otoczeniu i szukania potrzeb, które łatwo przeoczyć w codziennym biegu. Chodzi o place, skwery, zajęcia, drobne inwestycje i pomysły, które widać dopiero wtedy, gdy spojrzy się na osiedle nie zza biurka, lecz oczami mieszkańca.

„Rozejrzyjmy się wokół i sami zdecydujmy, czego potrzebuje nasze osiedle, ulica, okręg” – przypominają pracownicy Urzędu Miejskiego.

Formularze są dostępne w wersji papierowej oraz elektronicznej. Nowością jest możliwość skorzystania z kreatora wniosku na nowej stronie budżetu obywatelskiego, co powinno ułatwić przygotowanie zgłoszenia osobom, które wolą wypełniać dokumenty krok po kroku niż od razu składać gotowy projekt.

Głosowanie rozstrzygnie, które pomysły przejdą dalej

Miasto, jak w poprzednich latach, traktowane jest jako jeden okręg wyborczy. Oznacza to, że projekty będą rywalizować o wspólną pulę 600 tysięcy złotych, a ostateczny werdykt zapadnie nie przy stole negocjacyjnym, tylko w głosowaniu mieszkańców. Najpierw jednak każdy wniosek przejdzie weryfikację.

Najważniejsze terminy tej edycji wyglądają tak:

• zgłaszanie projektów – od 1 do 30 czerwca 2026 roku,
• weryfikacja zgłoszeń – do 3 sierpnia 2026 roku,
• głosowanie internetowe – od 31 sierpnia do 6 września 2026 roku,
• głosowanie tradycyjne – od 7 do 11 września 2026 roku,
• ogłoszenie wyników – do 18 września 2026 roku.

To właśnie na etapie głosowania widać najlepiej, które pomysły mają realne poparcie, a które zostają tylko na papierze. W Starachowicach budżet obywatelski od lat działa jak prosty test zaufania: mieszkańcy zgłaszają, inni oceniają, a miasto później realizuje to, co przeszło przez demokratyczny filtr. Nowy warunek ogólnodostępności ma sprawić, że z tej gry wyjdą projekty bardziej wspólne niż kiedykolwiek wcześniej.

na podstawie: Starachowice.